Henna en lijnen die verbinden - Anja van Aken
Henna en lijnen die verbinden – Anja van Aken
De eerste keer dat ik henna zag, was ik onder de indruk. Ik was direct vol bewondering van de manier waarop de sierlijke lijnen op mijn handen gezet werden. Elke lijn soepel aangebracht. Al had ik toen niet kunnen beseffen wat het me nog zou gaan brengen. De lijnen leerden me anders kijken.
Twee jongens, één speelplein
Het verhaal begon jaren terug, op de peuterschool van onze jongens. Twee kinderen, geboren op dezelfde dag, in dezelfde wijk. Even groot, dezelfde interesses. Een Somalische jongen naast mijn zoon met hoogblonde krullen. Hun contact zo vanzelfsprekend, eenvoudig en puur.
En toch zat het me niet lekker. Ik wist nauwelijks iets van het leven van moeder Hana en haar zoon. Op het schoolplein wisselden we vriendelijke woorden uit, meer niet. Het zette me aan het denken: hoe vanzelfsprekend is mijn eigen wereld eigenlijk? En hoe neem ik een stap daarbuiten?
Getekende lijnen
Dat gevoel van afstand bleek niet uniek. Ik herkende het om me heen: een straat met vooral tweeverdieners of een vriendenkring gevormd rond eenzelfde cultuur of geloof. Niet omdat ik anderen niet wil kennen, maar omdat ik hen niet vanzelfsprekend tegenkom in mijn leven. Cultuur en gewoonte tekenen stilletjes scheidingslijnen. Segregatie, het gescheiden leven van mensen binnen dezelfde samenleving, vaak niet uit onwil maar uit onbekendheid. Zo ontstaan scheidingslijnen die niemand bewust trekt maar die wel bepalen wie we zien en wie niet.
Overbrugbare wereld
Ik besloot het anders te doen en nodigde Hana uit voor thee. Het werd een warm en open gesprek. Als moeders onder elkaar vonden we herkenning en inspiratie. Zij vertelde over haar geloof in Allah, ik over mijn relatie met Jezus. Niet het verschil stond centraal, maar de verbinding. In dat moment besefte ik hoe weinig er nodig is om werelden te overbruggen. Niet door over de ander te praten maar door jezelf open te stellen. Ik hoefde niets uit te leggen of te bewijzen. Alleen mezelf te zijn, mijn hart te laten spreken en verbinding volgde.
Boodschappen vol contact
Die lijn van betrokkenheid trok ik door naar het alledaagse leven. Zo ook laatst op een onverwacht moment, voor de Jumbo. Waar ik in gesprek raakte met een straatkrantenverkoper. We hadden een leuk gesprek over onze favoriete muziek, waarna hij trots filmpjes van zijn familie in het buitenland liet zien. Geen groot verhaal, alleen een moment van contact. Vanaf dat moment delen we altijd even een blik of voeren we een gesprek zodra we elkaar tegenkomen. Dit is waar het voor mij om draait, elkaar zien in contact.
Aandacht in verborgenheid
Ook in mijn professionele leven zie ik de gescheiden lijnen. In mijn werk heb ik dagelijks contact met mensen in de prostitutie. Een wereld die zich vaak in het verborgene afspeelt. Neonlichten of advertenties zijn misschien zichtbaar maar wie niet verder kijkt, kan er ook net zo goed aan voorbijgaan. Ik ontmoet mannen en vrouwen die vaak aan de rand van de samenleving leven. Geen vrijwillig zelfstandige ondernemers maar mensen die hun woning kwijt zijn (of dreigen te raken) of die door schulden of middelengebruik dit werk zijn gaan doen. Wat zij in hun leven gemeen hebben is overleven in verborgenheid.
Outreachend werk maakt het mogelijk mensen te zien die anders verborgen blijven. Het draait om het opzoeken van mensen daar waar zij zijn: in een seksclub, in een woning of op straat. Vanuit deze situaties kloppen mensen zelf niet snel aan voor contact of hulp. Ik vind het fantastisch om juist hier contact te laten ontstaan en vertrouwen te laten groeien. Te zoeken naar ingangen voor contact. Ook hier wordt samen koffie gedronken als eenvoudige uitnodiging tot ontmoeting. Alles draait om verbinden, om nabij zijn en nabij blijven. Juist waar levenslijnen elkaar kruisen, ontstaat ruimte voor verbinding.
De scheidslijn werd een verbindingslijn
Het contact met moeder Hana bleef niet bij het theemoment. Later stelde ze me voor aan haar vriendin. Met vaste hand versierde zij mijn hand met fijne lijnen. Voor deze vrouwen staat henna voor samenhorigheid, feest en traditie. Waar het voor mij eerst om versiering ging, kregen de lijnen de betekenis van nieuwsgierigheid, verbondenheid en vreugde van echt contact. Maar ook over het lef om buiten mijn eigen bubbel te stappen.
Henna op een hand werd een symbool voor verbindingslijnen, als tegengeluid op scheidingslijnen. Gelukkig zijn er geen vastomlijnde vormen voor contact, het gaat vooral om het vinden van de unieke verbindingslijn.
Twee jongens, geboren op dezelfde dag, in dezelfde wijk. Twee moeders met versierde handen, open naar elkaar. Een vriendschap als herinnering aan hoe eenvoudig en hoe rijk echt contact kan zijn. Soms is een simpel gesprek of een uitnodiging precies wat nodig is om ogenschijnlijk onoverbrugbare verschillen te doorbreken.
Wie zal ik morgen uitnodigen voor een kop koffie of thee?
@ Anja van Aken woont met haar man, twee dochters en twee zoons in Groningen. Ze is een betrokken professional in het veld van prostitutie en mensenhandel, spreker en verbinder in het Nederlandse zorglandschap. Anja houdt van missionair leven, van marathons lopen en zoekt naar manieren om het onmogelijke mogelijk te maken - gedreven door haar geloof in God, in menselijkheid en gelijkwaardigheid.