De marathon loop je samen – Anja van Aken
De marathon loop je samen – Anja van Aken
De laatste tijd loop ik weer lange afstanden in de aanloop naar een marathon. Iemand zei laatst tegen me: ‘Als je er nog wat extra kilometers aan vastplakt, hoef je die wedstrijdmarathon niet meer te lopen.’ Het klinkt misschien logisch, want kilometers zijn toch kilometers. Maar voor mij is dit absolute onzin. Want een marathon loop ik niet alleen voor de afstand. Ik loop de marathon tussen andere mensen, ieder met een eigen verhaal en een eigen reden om daar te staan. Soms moedig ik iemand aan, soms ontvang ik precies op het juiste moment een schouderklopje terug. Samen onderweg. Juist dat maakt een marathon een marathon.
Wat ze nog nooit had gedaan
Dat besef ervaar ik ook terugkijkend op mijn boekpresentatie. Toen ik deze voorbereidde, heb ik Deborah als ervaringsdeskundige gevraagd om haar verhaal die avond te delen. Van te voren spraken we uit hoeveel zin we erin hadden en hoe spannend het tegelijk was. Deborah vertelde dat ze twee avonden eerder iets had gedaan wat ze nog nooit had gedaan: naast haar ervaringsverhaal had ze ook haar levensgedicht gedeeld. ‘Maar vanavond niet hoor’, zei ze meteen. ‘Alleen mijn verhaal.’ Haar verhaal, over jarenlang leven in verslaving en prostitutie.
Verborgen wereld
Ik denk terug aan de tijd dat ze als stagiaire begon. Ze was zoekend en tegelijk ontwapenend eerlijk en krachtig in hoe ze haar leven in vrijheid vormgeeft. Ze geeft betekenis aan haar herstel en heeft de moed om daarin zichtbaar te zijn. Onderweg moesten er hobbels overwonnen worden maar één ding werd al snel duidelijk: ze heeft het vermogen om mensen te raken. Of ze nu spreekt voor een grote zaal hulpverleners, voor de gemeenteraad of spreekt met iemand op weg naar herstel, er gebeurt iets als zij haar verhaal deelt. Ze laat mensen niet alleen luisteren maar ook voelen. Ze maakt een verborgen wereld menselijk en brengt deze dichtbij, een wereld waar vaak vooral een oordeel over bestaat.
Aanwezig zijn zonder woorden
Wat Deborah mij leert is aanwezig zijn en blijven, ook als praten nog niet lukt. Ze leert me dat er meer is dan alleen mijn vertrekpunt. Dat er verschillende waarheden naast elkaar kunnen bestaan. Dat oordelen en aannames te overstijgen zijn. En misschien nog wel het belangrijkste: ze leert me vertrouwen. Iets wat je niet af kunt dwingen, maar wat je mag laten groeien. Dat tijd vraagt, en trouw.
Bij haar diploma-uitreiking werd dat opnieuw zichtbaar. In een kleine, persoonlijke viering heerste trots en kwetsbaarheid naast elkaar. Er waren niet veel mensen maar de waarde van het houden van moed en vertrouwen was sterk. Tegelijkertijd was kracht voelbaar. De kracht van samen, gelijkwaardigheid en aanwezig zijn.
Over hoe we met prostitutie in aanraking kwamen
En toen was daar de avond van de boekpresentatie in de Nieuwstad, de raamprostitutiebuurt van Groningen. Tijdens de boekpresentatie waren daar haar verhaal en mijn verhaal in Lefwijf Inspires. Over hoe we met prostitutie in aanraking kwamen. Twee verhalen die zichtbaar maken dat het niet uitmaakt waar je vandaan komt of wat je meegekregen hebt.
Verhalen die elkaar vinden in dezelfde missie: staan voor vrijheid en zelfstandigheid voor mensen in de prostitutie. En het laat bovenal zien dat het verschil maakt hoe we kijken.
Nadat ik mijn verhaal had gedeeld, kwam Deborah in de pauze naar me toe. ‘Ik ga het doen hoor’, zei ze, ‘mijn levensgedicht.’ Ik kon alleen maar denken: dit is een bijzonder moment, zowel voor de zaal als voor Deborah zelf. Ze heeft het vertrouwen.
Wat ze heeft overleefd
Achteraf vertelt ze dat ze zich voor het eerst werkelijk bewust is van wie ze is en waar ze nu staat. Dat ze beseft dat ze dankbaar en trots mag zijn. Waar ze eerder vooral anderen kon laten voelen, durft ze nu ook zelf de trots en dankbaarheid toe te laten. ‘Ik zat later thuis op de bank,’ zei ze, ‘en na negen jaar in herstel besefte ik wat ik allemaal heb overleefd en hoe sterk ik ben om dit te hebben doorstaan. En die negen jaar is misschien nog maar tien procent van mijn leven.’ Ze is trots, en terecht. Daar konden we tijdens de boekpresentatie ook niet omheen, ze straalde.
Samen delen en uitdelen
In diezelfde week verscheen mijn artikel in de krant, het gaat over de boekpresentatie en over mijn contact met sekswerkers. Maar wat mooier is, Deborah wordt vervolgens ook geïnterviewd voor dezelfde krant. Er gaat kracht vanuit als we samen delen en uitdelen. Voor mij zit hier ook de kern: samen vraagt geduld en kan confronterend zijn, maar samen is sterker en brengt grotere impact.
Inmiddels zijn we als sprekers te boeken, iets wat we allebei nooit hadden kunnen bedenken. En op het moment dat ik denk dat ik niets meer toe te voegen heb, gebeurt het opnieuw. Ik stuur Deborah een bericht dat ik een nieuw idee heb voor een presentatie. Haar reactie volgt snel: dat ze ervoor gaat bidden dat God dit idee zal zegenen en vrucht zal laten dragen. Ik lees het en ben er stil van. Het raakt me omdat dit is waar het om gaat. Ik leer opnieuw van haar, in vertrouwen. We doen dit niet alleen. ‘Amen’ stuur ik terug.
Samen naar de finish
Later, tijdens het hardlopen, denk ik weer aan het contact met Deborah. Ik besef me dat het niet gaat over extra kilometers lopen. Of over in je eentje trainen en je eigen doelen najagen. Zonder medelopers om je heen is het leven of de marathon misschien niet onhaalbaar, maar met mensen om je heen is het rijker, betekenisvoller en verrassender. Er zijn kilometers die je alleen samen kunt lopen.
@ Anja van Aken-Nies (1986) woont met haar man, twee dochters en twee zoons in Groningen. Ze is een betrokken professional in het veld van prostitutie en mensenhandel, spreker en verbinder in het Nederlandse zorglandschap. Anja houdt van missionair leven, van marathons lopen en zoekt naar manieren om het onmogelijke mogelijk te maken - gedreven door haar geloof in God, in menselijkheid en gelijkwaardigheid.